Ostatnie wolne miejsca · dołącz do grupy
Logo UTW APS
Języki obce22 listopada 20268 min czytania

Thanksgiving po angielsku: słowa i zdania z amerykańskiego stołu

Czwartek 26 listopada to Thanksgiving. Słowa z amerykańskiego stołu, wymowa polskimi literami i zdanie, którym powiesz, za co jesteś wdzięczny.

W czwartek, 26 listopada, miliony Amerykanów usiądą do stołu z indykiem, nadzieniem i ciastem z dyni. To Thanksgiving, Dzień Dziękczynienia, który zawsze wypada w czwarty czwartek listopada. Jeśli masz znajomych w Stanach albo gości zza oceanu, usłyszysz przy takim stole kilkanaście słów, których próżno szukać w podręczniku. Oto one, z wymową zapisaną polskimi literami.

Skąd się wzięło święto i dlaczego zawsze w czwartek

Amerykanie wywodzą Thanksgiving od uczty z 1621 roku, kiedy osadnicy z Plymouth w Massachusetts dzielili posiłek z ludźmi z plemienia Wampanoag. Ogólnokrajowe święto ogłosił w 1863 roku prezydent Abraham Lincoln, w środku wojny secesyjnej. Datę na czwarty czwartek listopada ustaliła dopiero ustawa podpisana przez Franklina D. Roosevelta pod koniec 1941 roku, bo wcześniej każdy stan i każdy prezydent mieli własne pomysły. Dlatego w 2026 roku święto wypada 26 listopada, a nie 27. Po angielsku powiesz: Thanksgiving is on the fourth Thursday of November (fenksgiwin is on ze for fersdej of nowember), czyli Thanksgiving jest w czwarty czwartek listopada.

Parada, którą Amerykanie oglądają przy śniadaniu

W czwartkowy poranek telewizja pokazuje paradę domu towarowego Macy's w Nowym Jorku. Pierwsza odbyła się 27 listopada 1924 roku i nazywała się jeszcze Macy's Christmas Parade, bo sklep chciał przyciągnąć klientów przed świętami. Trasa miała około sześciu mil, od Harlemu do Herald Square, a w pochodzie szły między innymi zwierzęta z zoo w Central Parku. Balony pojawiły się w 1927 roku, jednym z pierwszych był Felix the Cat. Na końcu parady jedzie Święty Mikołaj, i tak jest do dziś.

Jeśli ktoś zapyta, czy widziałeś paradę, odpowiedz po angielsku: Yes, I watched it on TV (jes, aj łoczt it on ti wi).

Słowa, które usłyszysz przy stole

Przy amerykańskim stole ludzie mówią szybko, a nazwy potraw padają bez zapowiedzi. Wymowa polskimi literami jest tylko przybliżeniem, nie zapisem fonetycznym, i oddaje wersję amerykańską. Brytyjczyk powiedziałby część z tych słów inaczej.

Turkey (terki) to indyk, główne danie. Stuffing (stafin) to nadzienie z chleba, cebuli i ziół. Pieczone w środku ptaka nazywa się stuffing, a pieczone osobno w naczyniu często dressing (dresin). Gravy (grejwi) to gęsty brązowy sos z pieczeni. Cranberry sauce (krenberi sos) to słodko kwaśny sos z żurawiny, który do indyka pasuje lepiej, niż można się spodziewać.

Na stole są też ziemniaki, czyli mashed potatoes (meszt pateitouz), zapiekanka ze słodkich ziemniaków, sweet potato casserole (słit pateitou kaserol), oraz zapiekanka z zielonej fasolki, green bean casserole (grin bin kaserol). Na deser króluje pumpkin pie (pampkin paj), ciasto z dyni z bitą śmietaną.

Na stole pojawiają się jeszcze cornbread (kornbred), czyli kukurydziany chlebek, dinner rolls (diner roulz), czyli miękkie bułeczki, i drugie ciasto obok dyniowego: pecan pie (pikan paj) z orzechami pekan. Słowo pie oznacza w Ameryce każde ciasto w kruchym spodzie, więc sama nazwa niewiele zdradza, dopóki nie znasz pierwszego słowa. Dobra metoda: przy każdym daniu zapytaj What is this? (łot is dis), czyli co to jest. Gospodarze uwielbiają opowiadać o swoich przepisach.

Jeśli ktoś nakłada ci na talerz, a ty już masz dość, powiedz: That's enough, thanks (dats inaf, fenks). Jeśli chcesz dokładkę, zapytaj: Could I have a second helping? (kud aj hew e sekend helpin). Gospodarz może zawołać: Pass the potatoes, please (pas ze pateitouz, pliz), czyli podaj ziemniaki, proszę. Odpowiedź jest prosta: podajesz miskę i się uśmiechasz.

Jak powiedzieć, za co jesteś wdzięczny

Najbardziej charakterystyczny moment to chwila, w której każdy przy stole mówi, za co jest wdzięczny. Zwykle dzieje się to przed jedzeniem, gdy gospodarz prosi o krótkie słowo. Zdanie zaczyna się od I'm thankful for… (ajm fenkful for), a dalej mówisz to, co chcesz.

Dla przykładu: I'm thankful for my family (ajm fenkful for maj femli), czyli jestem wdzięczny za moją rodzinę. Albo: I'm thankful for good health (ajm fenkful for gud helf), czyli za dobre zdrowie. Można też powiedzieć krótko: I'm thankful for you (ajm fenkful for ju), czyli jestem wdzięczny za ciebie. To bardzo ciepłe zdanie, pasuje do każdej okazji.

Thanks (fenks) to zwykłe „dzięki”, a thank you (fenk ju) brzmi odrobinę uprzejmiej, ale w rozmowie z gośćmi pasują oba. W Stanach dziękuje się często i z byle okazji, co Polakowi bywa dziwne, a tam to zwykła uprzejmość.

Indyk, który dostaje ułaskawienie

Co roku przed Thanksgiving prezydent Stanów Zjednoczonych ułaskawia indyka. Ceremonia w Białym Domu ma sporą dozę humoru, a słowo, które wtedy pada, to pardon (pardn), czyli ułaskawienie. Ptak nie trafia na stół, tylko na farmę lub do zagrody. W 2024 roku indyki Peach i Blossom pojechały do Farmamerica, ośrodka rolniczego w Minnesocie.

Tradycja jest młodsza, niż się wydaje. Indyka prezentowano prezydentowi od 1947 roku, za Harry'ego Trumana, ale był to po prostu prezent na święta. Formalne ułaskawienie, które znamy dziś, przypisuje się George'owi H.W. Bushowi i 17 listopada 1989 roku, choć wcześniej zdarzały się podobne gesty, na przykład John F. Kennedy w 1963 roku kazał oszczędzić ptaka.

Jeśli chcesz napisać na ten temat coś po angielsku, pasuje zdanie: The turkey was pardoned this year (ze terki łoz pardnd dis jir), czyli indyk w tym roku został ułaskawiony. Zdanie jest w czasie przeszłym i w stronie biernej: was pardoned to „został ułaskawiony”.

Leftovers, czyli dlaczego w piątek znowu jesz indyka

Po czwartkowym obiedzie zostaje mnóstwo jedzenia, a Amerykanie mają na to słowo: leftovers (leftouwerz), czyli resztki. W domu pada pytanie: Do you want some leftovers? (du ju łont sam leftouwerz), czyli chcesz trochę resztek? W piątek wiele rodzin robi z nich kanapki z indykiem.

Słowo składa się z dwóch części: left (zostało) i over (ponad, nadmiar). To dokładnie to, co zostało po posiłku. Kto zna czasownik to leave, zostawić, rozpozna w left jego formę przeszłą.

Gdy gospodyni zapyta, czy chcesz zabrać coś do domu, odpowiedz: That would be lovely, thank you (dat łud bi lavli, fenk ju), czyli byłoby cudownie, dziękuję.

Dzień po Thanksgiving to Black Friday (blek frajdej), pierwszy dzień wielkich wyprzedaży przed świętami. Dla wielu Amerykanów oznacza wyjście do sklepów zamiast kolejnego obiadu, a dla Polaków coraz częściej też. Jeśli rozmawiasz z kimś zza oceanu w piątek, spytaj: Did you go shopping today? (did ju gou szopin tudej), czyli czy byłeś dziś na zakupach?

Friendsgiving, czyli święto z przyjaciółmi

Friendsgiving (frendzgiwin) to spotkanie ze znajomymi w okolicach Dziękczynienia, często w innym dniu niż czwartek, bo nie każdy może pojechać do rodzinnego domu. Każdy przynosi jakieś danie, a stół wychodzi bardziej przypadkowy i wesoły.

Polakom to znajome: znamy przecież spotkania, na które każdy coś przynosi. Po angielsku zapytasz: What are you bringing? (łot ar ju bringin), czyli co przynosisz? Odpowiedź: I'm bringing a salad (ajm bringin e selad), czyli przynoszę sałatkę.

Jeśli ktoś zaprosi Cię na Friendsgiving, a nie wiesz, co zabrać, zapytaj po prostu: Can I bring something? (ken aj bring samfin), czyli mogę coś przynieść? Gospodarz zwykle odpowie z uśmiechem, że to bardzo miło.

Ćwiczenie: słowa przy amerykańskim stole

Odpowiadaj na głos albo w zeszycie, a potem sprawdzaj.

  1. Dopasuj słowo do znaczenia: stuffing, gravy, pumpkin pie. Które z nich to sos, które nadzienie, a które ciasto?
    Sprawdź odpowiedź

    Stuffing to nadzienie, gravy to sos z pieczeni, a pumpkin pie to ciasto z dyni.

  2. Jak wymówić turkey? Zapisz polskimi literami.
    Sprawdź odpowiedź

    Terki. Pierwsza sylaba brzmi jak przedłużone „er”, a końcowe ey jak „i”. Akcent pada na pierwszą sylabę.

  3. Dokończ zdanie: I'm thankful for…. Napisz trzy rzeczy, za które jesteś wdzięczny.
    Sprawdź odpowiedź

    Przykład: I'm thankful for my family, my friends and good weather. Pamiętaj o przyimku for przed rzeczownikiem.

  4. Jak poprosić o dokładkę? Zapisz zdanie z second helping.
    Sprawdź odpowiedź

    Could I have a second helping, please? (kud aj hew e sekend helpin, pliz).

  5. Gospodarz mówi: Pass the potatoes. Co ma zrobić gość?
    Sprawdź odpowiedź

    Podać miskę z ziemniakami dalej, najlepiej sąsiadowi. To prośba o podanie, a nie pytanie o to, czy chcesz ziemniaki.

  6. Jak powiedzieć, że nie chcesz więcej jedzenia, ale jesteś wdzięczny?
    Sprawdź odpowiedź

    That's enough, thanks (dats inaf, fenks). Krótkie i uprzejme.

  7. Wymów leftovers i napisz, co znaczy.
    Sprawdź odpowiedź

    Leftouwerz, czyli resztki z posiłku.

  8. Kto w Stanach ułaskawia indyka?
    Sprawdź odpowiedź

    Prezydent Stanów Zjednoczonych. Ceremonia odbywa się w Białym Domu.

  9. Jak zapytać znajomego, co przynosi na Friendsgiving?
    Sprawdź odpowiedź

    What are you bringing? (łot ar ju bringin).

  10. Przetłumacz: „Mogę coś przynieść?”.
    Sprawdź odpowiedź

    Can I bring something? (ken aj bring samfin).

  11. Jak powiedzieć „dziękuję” formalnie, a jak zwyczajnie?
    Sprawdź odpowiedź

    Formalnie: Thank you (fenk ju). Zwyczajnie: Thanks (fenks).

  12. Uzupełnij: The turkey was ___ this year. Podpowiedź: ułaskawiony.
    Sprawdź odpowiedź

    pardoned (pardnd), czyli ułaskawiony.

Chcesz umieć rozmawiać o świętach i o codziennym życiu po angielsku? Zajrzyj na stronę kursu angielskiego. Prowadzimy grupy online przez Zooma i stacjonarnie w Krakowie oraz Warszawie.

Skąd to wiemy

Pierwsza parada Macy's odbyła się 27 listopada 1924 roku w Nowym Jorku: History.com, hasło o pierwszej Macy's Thanksgiving Day Parade, oraz materiały historyczne domu towarowego Macy's.

Ułaskawienie indyka z 1989 roku, prezentacja indyka prezydentowi Trumanowi w 1947 roku i gest Kennedy'ego z 1963 roku: White House Historical Association, materiały o ułaskawianiu indyków. Los indyków Peach i Blossom z 2024 roku: doniesienia amerykańskich mediów z listopada 2024 roku.

Uczta z Plymouth, proklamacja Lincolna z 1863 roku i ustawa z 1941 roku o czwartym czwartku: National Archives i Biblioteka Kongresu. Wymowę słów sprawdzono w słowniku Cambridge Dictionary, w wariancie amerykańskim.

Zespół UTW APS